ابتكار سبز

آن روزها در سال 1358، آنچه بیش از همه آزارمان می داد عدم وجود رسانه برای رساندن پیام ملت ایران به دنیا بود. وسایل ارتباط جمعی مانند امروز وجود نداشت و شبکه های بین المللی رسانه ای تازه داشت در آن سوی آب ها رایج می شد.

این یک واقعیت و واکنش غیرقابل انکار است که هر چه دستان خود را بسته تر ببینید به مواضع رادیکال تری روی می آورید؛ به ویژه آنکه بستر تاریخی، شرایط اجتماعی و سیاسی و فضای بین المللی نیز ملت های جهان سوم را به سوی این رادیکالیزم سوق دهد.  

دانشجویان مسلمان پیرو خط امام تنها می خواستند پیام مظلومیت انقلاب اسلامی را به گوش جهان برسانند، اما ماجرا ابعاد وسیع تری یافت.

پیام هایی که برایمان می رسید متفاوت بود. در میان این پیام ها، تنها به مردم اطمینان داشتیم. به مرور ثابت شده بود که رسانه ها و سیاستمداران غیرایرانی همچنان نمی خواستند پیام ما را بشنوند و بر روی مواضع خود اصرار داشتند. بنابراین تصمیم گرفتیم با مردم امریکا به طور مستقیم روبرو شویم و صحبت کنیم.

فکری به ذهن چند نفر از دانشجویان رسید: از نمایندگان سازمان های مردمی در امریکا دعوت کنیم تا از ایران دیدن کنند و خود شاهد ستم و بی عدالتی رژیم شاه و انگیزه های ما برای اشغال سفارت باشند.

احساس می کردیم گفتگوی سازنده با دانشجویان و مردم ایران می تواند بر نگرش آنان تاثیر بگذارد. همچنین قصد داشتیم به امریکایی ها بگوییم برخلاف ادعاهای رسانه ها، با وجود اینکه دولت آن کشور را مسئول بیشتر رنج های خود می دانیم، با مردم امریکا دشمن نیستیم.

بالاخره مهمانان ما که 50 نفر بودند در بهمن ماه به ایران آمدند. آنها از میان همه صنوف از کشاورز گرفته تا استاد دانشگاه و کشیش بودند و نمایندگان گروههای اصلی نژادی، مذهبی و قومی را شامل می شدند. طی روزهای حضورشان آنها را به دیدن مظاهر متضادی بردیم، از کاخ های شاه گرفته تا حلبی آبادهای تهران که ساکنانش با همه وجود همبستگی شان را با انقلاب اعلام می کردند. از دیدار جانبازان انقلاب در مراکز توانبخشی تا دیدار با رهبران.

یکی از برنامه هایی که بیش از هر چیز بر مهمانان اثر گذاشت، ملاقات با 5 عضو خانواده ای مبارز بود. این خانواده در دوران شاه به دلایل سیاسی زندانی و شکنجه شده بودند. آنها این تجربه دردناک را به روشنی به تصویر کشیدند.

نام یکی از این مهمانان که در ذهنم مانده است «رندی گودمن»، جامعه شناس، عکاس و روزنامه نگاری از شهر بوستن بود. خانم گودمن چندین مقاله درباره ایران نوشت و کشور ما را با نگاهی بی طرفانه معرفی کرد. همچنین کتابی را تحت عنوان «به مردم امریکا بگو» ویرایش نمود. ولی با وجود تلاش مهمانان برای بیان حقایق و افرادی چون رندی گودمن، این تصور که پنجاه نفر بتوانند تغییر سریع و کلی در نگرش کشوری همچون امریکا به وجود آوردند، غیرواقع بینانه بود. (برگرفته از کتاب تسخیر، انتشارات موسسه اطلاعات، 1379)

سال گذشته، رندی گودمن برایم دو عکس از جلسات مهمانان امریکایی در تهران، فرستاد. یکی از عکس ها (عکس بالایی در این صفحه) مربوط به جلسه با خانواده 5 مبارز بود که من مشغول ترجمه مطالب فیمابین هستم.